Boxing Day là ngày lễ 26/12, ngay sau Giáng sinh, ở Vương quốc Anh và nhiều nước thuộc Khối thịnh vượng chung. Trong bóng đá, đây là ngày Ngoại hạng Anh và các giải đấu ở Anh tổ chức vòng đấu đặc biệt, thu hút lượng khán giả rất lớn. Truyền thống đá bóng ngày Boxing Day có từ năm 1860, và đây là một trong những nét đặc trưng nhất của bóng đá Anh.
Trong khi các giải lớn khác ở châu Âu như La Liga, Serie A hay Bundesliga thường nghỉ đông, Ngoại hạng Anh lại bước vào giai đoạn bận rộn nhất mùa giải. Bài viết giải thích Boxing Day là gì, nguồn gốc tên gọi, lịch sử bóng đá ngày 26/12, những kỷ lục đáng nhớ và vì sao người Anh không nghỉ đông. Lịch Ngoại hạng Anh dịp cuối năm có trên lịch thi đấu bóng đá của KPM.
Boxing Day là gì?
Boxing Day là ngày lễ chính thức diễn ra vào 26/12 hằng năm tại Anh, xứ Wales, Scotland, Bắc Ireland và nhiều quốc gia như Canada, Úc, New Zealand. Nếu 26/12 rơi vào cuối tuần, ngày nghỉ bù thường được chuyển sang ngày làm việc kế tiếp.
Nguồn gốc tên gọi
Có nhiều giả thuyết về tên gọi Boxing Day, phổ biến nhất là:
- Hộp quà cho người làm: thời Victoria, sau ngày Giáng sinh, các gia đình giàu có tặng hộp quà (Christmas box) gồm tiền, quần áo, đồ ăn cho người hầu, người giao hàng và thợ thủ công.
- Hộp quyên góp của nhà thờ: các nhà thờ mở hộp quyên góp vào ngày sau Giáng sinh để chia cho người nghèo.
Như vậy, chữ “Boxing” không liên quan đến môn quyền anh như nhiều người lầm tưởng.
Lịch sử bóng đá ngày Boxing Day
Trận đấu đầu tiên năm 1860
Ngày 26/12/1860, Sheffield FC, câu lạc bộ bóng đá lâu đời nhất thế giới, gặp Hallam FC trong trận đấu được xem là trận derby đầu tiên và cũng là trận Boxing Day đầu tiên của bóng đá. Từ đó, việc tổ chức các trận đấu trong dịp lễ trở thành truyền thống.
Đá cả ngày Giáng sinh
Trong nhiều thập kỷ đầu, các đội bóng Anh còn đá cả ngày 25/12 và 26/12, thường gặp cùng một đối thủ hai lần liên tiếp, một trận sân nhà và một trận sân khách. Lý do là đây là những ngày hiếm hoi người lao động được nghỉ làm và có thể đến sân. Các trận đấu ngày Giáng sinh ở giải cao nhất dần biến mất từ cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, nhưng Boxing Day vẫn được giữ nguyên.
Kỷ lục Boxing Day năm 1963
Ngày 26/12/1963 đi vào lịch sử khi 10 trận ở giải hạng Nhất Anh có tổng cộng 66 bàn thắng. Fulham thắng Ipswich 10-1, Blackburn thắng West Ham 8-2 ngay tại Upton Park, Manchester United thua Burnley 1-6. Đây vẫn là kỷ lục bàn thắng trong một ngày ở giải đấu cao nhất nước Anh.
Boxing Day trong kỷ nguyên Premier League
Từ khi Premier League ra đời năm 1992, vòng đấu Boxing Day luôn có mặt trong lịch thi đấu. Đây là thời điểm các gia đình Anh cùng nhau đến sân hoặc xem truyền hình sau bữa tiệc Giáng sinh. Lượng khán giả các trận Boxing Day thường thuộc nhóm cao nhất mùa giải.
| Giai đoạn | Đặc điểm |
|---|---|
| Trước 26/12 | Vòng đấu cuối tuần trước Giáng sinh |
| 26/12 | Vòng đấu Boxing Day, nhiều trận diễn ra cùng ngày |
| Khoảng 28 đến 30/12 | Vòng đấu tiếp theo, chỉ cách 2 đến 3 ngày |
| Đầu tháng 1 | Vòng đấu năm mới và vòng 3 FA Cup |
Giai đoạn từ giữa tháng 12 đến đầu tháng 1, các đội thường phải đá 4 đến 5 trận trong khoảng 2 tuần. Đây là “bài kiểm tra chiều sâu đội hình” quyết định không nhỏ đến cuộc đua vô địch và trụ hạng. Bảng điểm sau giai đoạn này có trên bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh của ketquatructuyen.net (KQBĐTT).
Vì sao bóng đá Anh không nghỉ đông?
- Truyền thống lâu đời: người Anh coi việc đi xem bóng đá dịp lễ là một phần văn hóa gia đình.
- Doanh thu: các trận Boxing Day đông khán giả và có lượng người xem truyền hình rất cao trên toàn thế giới.
- Thị trường quốc tế: nhiều nước châu Á, châu Phi xem Ngoại hạng Anh trong kỳ nghỉ cuối năm khi các giải khác tạm dừng.
- Lịch thi đấu dày: với 38 vòng, hai cúp quốc nội và cúp châu Âu, Premier League khó có khoảng trống cho kỳ nghỉ dài.
Dù vậy, nhiều huấn luyện viên nước ngoài như Arsène Wenger, Jürgen Klopp hay Pep Guardiola từng phàn nàn về lịch thi đấu dày đặc dịp cuối năm, cho rằng nó ảnh hưởng đến sức khỏe cầu thủ và thành tích của các đội Anh ở cúp châu Âu.
Những trận Boxing Day đáng nhớ
- 1963: ngày có 66 bàn thắng ở giải hạng Nhất, Fulham thắng Ipswich 10-1.
- Thời kỳ Premier League: nhiều trận Boxing Day quyết định ngôi đầu bảng trước thềm năm mới, với những màn lội ngược dòng và bàn thắng muộn.
- Derby dịp lễ: lịch thi đấu thường xếp các trận derby địa phương vào dịp Boxing Day để giảm quãng đường di chuyển của cổ động viên.
Thống kê lịch sử đối đầu các cặp derby có tại trang lịch sử đối đầu West Ham vs Tottenham và nhiều trang đối đầu khác trên KQBĐTT.
Boxing Day ở các giải đấu khác
Không chỉ Premier League, toàn bộ hệ thống giải chuyên nghiệp ở Anh từ Championship, League One đến League Two đều thi đấu vào dịp Boxing Day. Ở Scotland, các trận derby như Celtic gặp Rangers đôi khi cũng được xếp vào giai đoạn cuối năm. Ngoài Anh, một số giải như Úc (A-League) cũng tổ chức trận đấu dịp Boxing Day, trùng với mùa hè ở Nam bán cầu.
Ngược lại, các giải đấu lớn ở châu Âu lục địa thường có kỳ nghỉ đông từ một đến ba tuần. Bundesliga có kỳ nghỉ dài nhất vì thời tiết lạnh giá, trong khi La Liga và Serie A nghỉ ngắn hơn và đôi khi chỉ dừng vài ngày quanh Giáng sinh. Sự khác biệt này khiến Ngoại hạng Anh gần như “độc chiếm” màn ảnh nhỏ toàn cầu trong những ngày cuối năm.
Ảnh hưởng của lịch dày đặc đến cuộc đua
Giai đoạn Boxing Day thường được coi là bước ngoặt của mùa giải. Đội nào vượt qua chuỗi trận dày đặc với ít chấn thương và nhiều điểm số thường tạo lợi thế lớn trong cuộc đua vô địch. Ngược lại, những đội có đội hình mỏng dễ sa sút phong độ. Chính vì vậy, nhiều câu lạc bộ tăng cường xoay vòng đội hình và chuẩn bị kế hoạch chuyển nhượng cho kỳ chuyển nhượng tháng 1 ngay sau đó.
Có thể đọc thêm về lịch sử và truyền thống ngày lễ này trên Wikipedia về Boxing Day.
Xem Boxing Day từ Việt Nam
Với người hâm mộ Việt Nam, Boxing Day là dịp tuyệt vời để xem bóng đá. Các trận thường diễn ra từ khoảng 19:30 đến 3:00 sáng theo giờ Việt Nam, chênh lệch múi giờ khoảng 7 tiếng so với Anh vào mùa đông. Bạn có thể theo dõi lịch chi tiết trên lịch thi đấu, tỷ số trên trang kết quả bóng đá và thứ hạng trên bảng xếp hạng của KPM.
Mẹo nhỏ: hãy lưu lịch thi đấu giai đoạn từ 20/12 đến 5/1 ngay khi Ban tổ chức công bố, vì đây là quãng thời gian có nhiều trận hay nhất mùa giải và lịch có thể thay đổi theo yêu cầu truyền hình.
Câu hỏi thường gặp
Boxing Day là ngày nào?
Boxing Day là ngày 26/12, ngay sau ngày Giáng sinh.
Boxing Day có liên quan đến quyền anh không?
Không. Tên gọi xuất phát từ truyền thống tặng hộp quà (Christmas box) cho người làm và người nghèo vào ngày sau Giáng sinh.
Vì sao Ngoại hạng Anh đá vào Boxing Day?
Đây là truyền thống từ năm 1860, khi người lao động được nghỉ và có thể đến sân. Ngày nay, các trận Boxing Day mang lại doanh thu và lượng người xem rất lớn.
Ngày Boxing Day nhiều bàn thắng nhất là ngày nào?
Ngày 26/12/1963 với 66 bàn thắng trong 10 trận ở giải hạng Nhất Anh.
Kết luận
Boxing Day là ngày lễ 26/12 gắn liền với văn hóa bóng đá Anh từ năm 1860. Trong khi các giải khác nghỉ đông, Ngoại hạng Anh mang đến cho người hâm mộ toàn cầu những trận cầu hấp dẫn trong dịp lễ. Theo dõi vòng đấu Boxing Day trên KPM, tra cứu bảng xếp hạng trên ketquatructuyen.net và đọc thêm trong chuyên mục Chuyện sân cỏ.
Ảnh đại diện: Ảnh nền: artwork_rebel / Flickr, CC BY
