Câu lạc bộ bóng đá Everton là đội bóng thành phố Liverpool, thành lập năm 1878, có 9 chức vô địch Anh và là đội chơi nhiều mùa ở hạng đấu cao nhất nhất với 123 mùa, tính đến tháng 8/2025. Đội là thành viên sáng lập cả Football League năm 1888 lẫn Ngoại hạng Anh năm 1992. Sau 133 năm ở Goodison Park, Everton đã chuyển sang sân Hill Dickinson Stadium với 52.769 chỗ.
Everton là một trong những cái tên lâu đời nhất bóng đá Anh, nổi tiếng với áo xanh hoàng gia và cuộc đối đầu với Liverpool bên kia công viên Stanley. Bài viết điểm lại lịch sử, các thời kỳ đẹp nhất, những năm khủng hoảng và ngôi nhà mới của đội. Vị trí hiện tại có ở bảng xếp hạng bóng đá Anh.
Thông tin nhanh về Everton
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Thành lập | 1878, tên ban đầu St Domingo’s FC |
| Biệt danh | The Toffees |
| Sân nhà | Hill Dickinson Stadium, 52.769 chỗ |
| Sân cũ | Goodison Park (1892 đến 2025) |
| Chủ sở hữu | Roundhouse Capital Holdings của Dan Friedkin |
| Chủ tịch | Dan Friedkin |
| Huấn luyện viên | David Moyes |
| Màu áo | Xanh hoàng gia, quần trắng |
Nguồn dữ liệu: Wikipedia về Everton F.C.. Bạn nên kiểm tra thêm tin mới về nhân sự trước mỗi mùa giải.
Từ nhà thờ St Domingo đến Football League
Everton được thành lập năm 1878 với tên St Domingo’s FC, để các thành viên giáo đoàn nhà thờ St Domingo trên đường Breckfield Road North có thể chơi thể thao vào mùa đông khi không chơi cricket. Năm sau, tên đội đổi thành Everton theo tên quận địa phương.
Đội từng là chủ nhà ở Anfield trước khi một tranh chấp về tiền thuê khiến đội chuyển sang Goodison Park năm 1892. Chính vụ việc đó dẫn tới sự ra đời của Liverpool FC. Năm 1888, Everton là một trong 12 đội sáng lập Football League, và chức vô địch đầu tiên đến ở mùa 1890/91.
Biệt danh The Toffees được cho là liên quan đến một cửa hàng kẹo gần sân, nơi cổ động viên thường mua kẹo trước trận. Đây là một trong những biệt danh rất thú vị của bóng đá Anh.
Bảng danh hiệu
| Danh hiệu | Số lần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Vô địch Anh | 9 | Lần gần nhất 1986/87 |
| FA Cup | 5 | Lần gần nhất 1995 |
| Cúp C2 châu Âu | 1 | 1985, danh hiệu châu Âu duy nhất |
| Community Shield | 9 | Có một lần đồng giải |
Với 9 chức vô địch, Everton vẫn đứng ở nhóm đầu về số danh hiệu quốc gia trong lịch sử bóng đá Anh. Tuy vậy, từ sau chiếc FA Cup năm 1995, đội chưa có thêm danh hiệu lớn nào, một quãng thời gian dài mà cổ động viên rất mong chấm dứt.
Dixie Dean và kỷ lục 60 bàn
Năm 1925, Everton mua Dixie Dean từ Tranmere Rovers. Mùa 1927/28, Dean ghi 60 bàn sau 39 trận ở giải đấu cao nhất, kỷ lục về số bàn trong một mùa giải vẫn còn đứng vững đến hôm nay. Anh giúp Everton đoạt chức vô địch thứ ba của đội mùa đó. Gần 100 năm trôi qua, kể cả những tiền đạo vĩ đại như Thierry Henry, Mohamed Salah hay Erling Haaland cũng chưa thể tiến gần con số này, nhất là với giải đấu có số trận nhiều hơn.
Đó là thành tích đặc biệt đáng nhớ với đội. Tượng của Dean đứng bên ngoài Goodison, và anh vẫn là biểu tượng lớn nhất của lịch sử Everton. Để có thể hình dung, mức kỷ lục Ngoại hạng Anh của Haaland là 36 bàn trong mùa 2022/23.
Thời kỳ Howard Kendall
Howard Kendall là huấn luyện viên đưa đội tới thời kỳ thành công nhất. Everton đoạt FA Cup 1984, vô địch Anh các mùa 1984/85 và 1986/87, và giành Cúp C2 châu Âu năm 1985, danh hiệu châu Âu duy nhất của đội đến nay. Đó là khi đội có Neville Southall, Peter Reid, Gary Lineker và Graeme Sharp, đứng ngang hàng với Liverpool ở đỉnh cao bóng đá Anh.
Đáng tiếc, sau thảm họa Heysel năm 1985, các đội Anh bị cấm dự cúp châu Âu. Everton vì thế mất cơ hội chơi ở Cúp C1 khi đang ở đỉnh cao. Rất nhiều người hâm mộ của đội cho rằng đó là một trong những điều đáng tiếc nhất lịch sử của đội, vì đội có thể đã tiến rất xa ở đấu trường châu Âu.
Từ Moyes đến khủng hoảng và Moyes trở lại
| Giai đoạn | Sự kiện |
|---|---|
| 2002 đến 2013 | David Moyes lần đầu dẫn dắt, đội ổn định ở nửa trên |
| 2013 đến 2022 | Nhiều đời huấn luyện viên, nhiều biến động |
| 2022/23, 2023/24 | Bị trừ điểm vì vi phạm quy định tài chính, đua trụ hạng |
| 2024/25 | Friedkin mua lại đội, Moyes trở lại |
| 2025 | Chuyển sang sân Hill Dickinson |
Lần đầu của Moyes kéo dài 11 năm và được xem là giai đoạn ổn định, đưa Wayne Rooney trưởng thành trước khi sang Manchester United. Sau khi ông rời đi, đội đầu tư nhiều nhưng kém hiệu quả, nhất là dưới thời chủ sở hữu Farhad Moshiri. Những vi phạm tài chính khiến đội bị trừ điểm, và từng có thời điểm đội gặp nguy cơ xuống hạng rất thực tế.
Đầu năm 2025, Moyes trở lại và giúp đội cải thiện rõ rệt. Mùa 2025/26, đội thi đấu ổn định hơn nhiều so với giai đoạn trước. Sự xuất hiện của nhóm Friedkin đem lại sự an tâm về tài chính, điều mà cổ động viên mong chờ từ nhiều năm.
Hill Dickinson Stadium: ngôi nhà mới
Goodison Park là một trong những sân lâu đời nhất, được dùng từ năm 1892. Sân mới Hill Dickinson nằm ở khu Bramley-Moore Dock bên bờ sông Mersey, sức chứa 52.769 chỗ. Dự án kéo dài nhiều năm, từng gặp khó khăn tài chính nhưng cuối cùng đã hoàn thành.
Sân mới có thiết kế gạch đỏ lấy cảm hứng từ các nhà kho cũ của cảng Liverpool, với khán đài dốc tạo âm thanh rất tốt. Việc chuyển sân là một quyết định khó khăn về mặt cảm xúc, nhưng cần thiết về mặt doanh thu, khi Everton có thể đón thêm nhiều khán giả hơn trong mỗi trận.
Derby Merseyside
Trận đấu giữa Everton và Liverpool là một trong những trận derby lâu đời nhất của bóng đá Anh, thường được gọi là derby thân thiện vì nhiều gia đình có thành viên ở cả hai phía. Tuy nhiên, trên sân thì trận đấu rất căng thẳng, và đây là trận có nhiều thẻ đỏ nhất trong lịch sử Ngoại hạng Anh. Với việc Liverpool thành công hơn trong nhiều năm, cổ động viên Everton luôn đặt nhiều cảm xúc vào những trận này.
Những huyền thoại áo xanh
- Dixie Dean: chủ nhân kỷ lục 60 bàn trong một mùa giải.
- Neville Southall: thủ môn hay nhất lịch sử đội.
- Peter Reid: tiền vệ thủ lĩnh của đội vô địch giữa thập niên 1980.
- Tim Cahill: tiền vệ người Úc nổi tiếng với những pha đánh đầu.
- Wayne Rooney: tài năng trẻ của lò Everton trước khi rời đi.
- Howard Kendall: huấn luyện viên vĩ đại nhất của đội.
Lời chia tay Goodison Park
Trận nam cuối cùng tại Goodison diễn ra tháng 5/2025, Everton thắng Southampton 2-0. Sân được tiếp tục dùng cho đội nữ của Everton, để cái tên này không biến mất khỏi bóng đá thành phố. Với hơn một thế kỷ lịch sử, đây là sân từng tổ chức các trận World Cup 1966, trong đó có trận bán kết và các trận của Eusébio. Chuyển đi là bước tiến cần thiết, nhưng để rời một nơi như vậy là không hề dễ dàng với những người đã gắn bó nhiều thập kỷ.
Với nguồn vốn ổn định từ nhóm Friedkin và một sân vận động mới, Everton hiện có nền tảng tốt hơn nhiều so với vài năm trước. Thử thách tiếp theo là biến điều đó thành thành tích trên sân cỏ.
Câu hỏi thường gặp
Câu lạc bộ bóng đá Everton thành lập năm nào?
Đội thành lập năm 1878 với tên ban đầu St Domingo’s FC.
Everton vô địch Anh bao nhiêu lần?
Đội có 9 chức vô địch, lần gần nhất ở mùa 1986/87.
Sân nhà của Everton hiện nay là sân nào?
Đó là Hill Dickinson Stadium với 52.769 chỗ, thay cho Goodison Park.
Huấn luyện viên Everton hiện nay là ai?
Theo thông tin mới nhất là David Moyes.
Vì sao Everton được gọi là The Toffees?
Biệt danh được cho là liên quan đến các cửa hàng kẹo gần sân ngày xưa.
Kết luận
Câu lạc bộ bóng đá Everton có lịch sử dài và một ngôi nhà mới hứa hẹn mở ra giai đoạn tốt đẹp hơn. Mời bạn xem thêm lịch thi đấu hôm nay, kết quả bóng đá và các trận trực tiếp tại KPM.
Ảnh đại diện: Ảnh nền: markhillary / Flickr, CC BY
